MANGO INDYJSKIE

Mango indyjskie (Mangifera indica) pozyskiwane jest z drzew mangowych (ang. Mango tree), zaliczanych do rodziny Nanerczowatych (Anacardiaceae), do której należą także inne bardzo interesujące drzewa i krzewy owocowe (np. Anacardium, czyli nanercz, dostarczający jadalnych orzeszków ? nerkowców, zwanych cashew). Mango jest 25-30 metrowym drzewem, wiecznie zielonym, o pięknym, gęstym ulistnieniu. Liście są podłużnie jajowate, do 25 cm długości, całobrzegie, lśniące, oliwkowozielone. Z młodych liści mango mieszkańcy Indii sporządzają sałatkę.

Mango kwitnie najczęściej tylko raz w roku (w Indiach od grudnia do marca, a w południowych stanach USA ? w styczniu i lutym). Niewiele jest drzew owocowych na świe­cie, kwitnących tak obficie jak mango. Na jednym drzewie może się rozwinąć jednocześnie milion i więcej kwiatów, ale większość z nich nie wyda owoców i plon owoców z pojedyn­czego drzewa jest w zasadzie niewielki (u większości odmian rozwijają się w przewadze kwiaty męskie, dostarczyciele pyłku, ale nie owoców). Kwiaty mango są małe i niepozorne, lecz zebrane w ogromne kwiatostany, złożone niekiedy z 5000-7000 kwiatków. Są one rozdzielnopłciowe, ale głównie męskie (niekiedy stanowią aż 95% kwiatów) oraz żeńskie i obupłciowe, zdolne do zawiązywania owoców. Kwiatostany tkwią na szczytach gałązek, w związku z czym zrywanie później dojrzałych mango wymaga iście cyrkowej zręczności, gdyż drzewo jest bardzo wysokie, a gałązki, na których końcach wiszą owoce, bardzo wiotkie.

Owoce mango to pestkowce o kształcie kulistym, owal­nym lub nieregularnym, wydłużonym i nieco spłaszczonym, wielkości jabłka lub większe, o gładkiej, twardej, czerwonawej lub ciemnofioletowej skórce, która mimo że jest jadalna, zwykle jest odrzucana podczas obierania owocu.

 

Owoce mango w zależności od odmiany różnią się kształtem, kolorem, wielkością, smakiem (obecnością włó­kien w miąższu), jak również porą dojrzewania. Niektóre okazy mają powyżej 1 kilograma (są też i dwukilogramowe), najlepsze jednak są owoce o wadze 30-50 dag. W miarę dojrzewania owoce zmieniają zabarwienie z ciemnozielone­go na piękny żółty, złocisty do czerwonego. Miąższ jest żółtopomarańczowy, soczysty, doskonały w smaku ? przy­pomina brzoskwinię i ananas o posmaku lekko żywicznym. W środku owocu znajduje się duża, spłaszczona pestka.

Przez znawców mango jest uważane za jeden z najsmacz­niejszych owoców świata, a w Indiach, skąd pochodzi, nazy­wane jest owocem bogów. Chodzi tu oczywiście o najlepsze odmiany hodowlane mango. Owoce niektórych półdzikich odmian mango nie są tak smaczne, gdyż mają zbyt mocny posmak żywiczny. Razi on niektórych ludzi tak bardzo, że nie jedzą mango, ponieważ przypomina im zbyt terpentynę, ale, jak pisze profesor Pieniążek, są i tacy smakosze, którzy gotowi są pić terpentynę, gdyż im przypomina owoc mango.

Miąższ owocu mango jest bardzo aromatyczny i nie­zmiernie soczysty. Mówi się nieraz, że najlepszym miejscem do jedzenia mango jest wanna lub basen, ponieważ można się nie martwić, że się zachlapie sokiem ubranie. Najsmacz­niejsze jest mango prosto z lodówki, mocno schłodzone, a jeśli dojrzały, nie obrany owoc ugnieciemy mocno w dłoniach, to po zrobieniu w skórce otworu, można wycisnąć z owocu sok prosto do ust.

Niestety, chociaż mango jest wyjątkowo smaczne, to jednak u niektórych ludzi wywołuje objawy alergii, polegają­ce na puchnięciu warg i wysypce pojawiającej się na ciele. Są to objawy na szczęście mało groźne, ale dalsze spożywanie mango jest wtedy przeciwwskazane.

Mango jest nie tylko wspaniałym owocem deserowym, ale także częstym składnikiem różnorodnych potraw, zwła­szcza w kuchni indyjskiej i indonezyjskiej. Przyrządza się z niego wspaniałe, słynne, słodko-kwaśne sosy, typu ?chutney” i inne. Do tych sosów i past przyprawowych mango miesza się z różnymi ostrymi ?korzeniami”, jak kurkuma, imbir, gałka muszkatołowa, kardamon, papryka, pieprz itp.

Owoc mango jest pestkowcem, a więc wewnątrz miąższu tkwi duża, silnie spłaszczona pestka, do której przytwier­dzone są włókna. W owocach szlachetnych odmian włókna te znajdują się tylko przy pestce, w owocach odmian prymitywnych przebiegają przez cały miąższ, co bardzo ob­niża jakość owocu.

Najczęściej spotykane odmiany hodowlane mango to: haden (kształt owocu owalny, waga 430-570 g, barwa żółtopomarańczowa, obecność włókien obniża smak, owoc bardzo wczesny, średniodobry), irwin (kształt podłużny elipsoidalny, barwa żółtopomarańczowa z silnym czer­wonym rumieńcem, waga 250-450 g, brak włókien, owoc średnio wczesny, bardzo dobry w smaku), keitt (kształt owalny, barwa żółta z lekkim rumieńcem, waga 650 g, brak włókien, smak bardzo dobry, dojrzewanie bardzo późne), kent (kształt jajowaty, barwa zielonożółta z ciemnoczer­wonym rumieńcem i woskowym nalotem, waga 700 g, brak włókien, smak bardzo dobry, dojrzewanie późne), palmer (kształt wydłużony, nieco spłaszczony, barwa żółtopoma­rańczowa z czerwonym rumieńcem i woskowym nalotem, waga 600-1000 g, częściowa obecność włókien, smak dobry, odmiana średnio wczesna), zill (kształt jajowaty, barwa żółta z czerwonawym rumieńcem, waga 230-340 g, brak włókien, smak bardzo dobry, odmiana wczesna).

Mango jest najważniejszym owocem Indii i połowa pro­dukcji owoców w tym kraju przypada na mango. Nie wia­domo, kiedy zaczęto je tam uprawiać, ale przynajmniej 4000 lat temu. Już w najstarszych księgach hinduskich Wedach znajdują się opisy mango, a współczesna hinduska literatura sadownicza opisuje ponad 1000 odmian tego gatunku.

W niektórych rejonach Indii mango stanowi w pewnej porze roku główne, a nierzadko jedyne pożywienie ludności. Świadczy to o dużej wartości odżywczej tego owocu.

Mango zawiera około 86,1% wody, 17% węglowo­danów (są też odmiany jeszcze bardziej słodkie), od 0,3 do 0,7% białka, 0,1% tłuszczu, 1,1% włóknika. Jest też dob­rym źródłem soli mineralnych (0,3%) i witamin, zwłaszcza witaminy A (3,1 mg%), B: ( 0,04 mg%), B2 (0,05 mg%), PP (0,3 mg%) i C (30-90 mg%).

Ze świeżych owoców mango sporządza się też kosmetyki, np. maseczki kosmetyczne, kremy o działaniu regenerują­cym i nawilżającym skórę. Kosmetyki te, bogate w witaminy, przygotowuje się z miąższu owoców mango i wzbogaca w de­likatny olej (bogaty w witaminę E) pozyskiwany z pestek mango.

Poza Indiami uprawia się mango w wielu innych kra­jach, zwłaszcza na pograniczu klimatu zwrotnikowego i podzwrotnikowego ? w Tajlandii, Pakistanie, Afryce i Ameryce.

Mango jest znacznie bardziej wrażliwe na mróz niż rośliny cytrusowe i nawet lekkie przymrozki dochodzące do ? 2°C mogą wyrządzić duże szkody na plantacji mango.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.